Follow Us on Twitter

Hoe stel ik een geweldig (Scrum) team samen?

Gepubliceerd in

maart 2012 - Volgens het Manifest voor Agile Software Ontwikkeling laten wij zien dat er betere manieren zijn om software te ontwikkelen door in de praktijk aan te tonen dat dit werkt en door anderen ermee te helpen. Daarom verkiezen we mensen en hun onderlinge interactie boven processen en tools. Mensen uit de business en ontwikkelaars moeten dagelijks samenwerken gedurende het gehele project. Bij het werken volgens deze principes wordt de samenstelling van een goed team steeds belangrijker.

In de originele beschrijving van Scrum geven Takeuchi en Nonaka aan dat het bemannen van een project een van de belangrijkste sleutels zijn voor succes. Voornaamste hierbij is het selecteren van de juiste mensen voor een team en het in de gaten houden van de dynamiek bij het verwijderen en toevoegen van teamleden. Zelfs als er geen agile softwareontwikkeling wordt toegepast, verdienen de mogelijkheden die er zijn om een geweldig team samen te stellen uw aandacht. In dit Whitebook zal ik een aantal aandachtspunten uiteenzetten en technieken aanreiken die kunnen helpen bij het samenstellen van een team.

Teamgericht denken

Een team is een groep mensen, bestaande uit twee of meer personen, die gezamenlijk een taak uitvoeren. In een goed team past de combinatie van kwaliteiten en eigenschappen van de leden precies bij de taak waar ze samen aan werken.

In softwareontwikkeling noemen we de groep mensen die gezamenlijk de kwaliteiten en eigenschappen hebben om werkende software op te leveren een featureteam. In agile softwareontwikkeling hebben we het dan over featureteams.

De Telecom gigant Ericsson verklaart in het rapport(verwijzing) het volgende met betrekking tot featureteams: 

Een feature is een natuurlijke eenheid van functionaliteit die we ontwikkelen en opleveren aan de klant en is daarom de ideale taak voor een team. Het featureteam is verantwoordelijk voor het opleveren van de feature binnen een gegeven tijd, kwaliteit en budget. Een feature team moet multidisciplinair [functieoverschrijdend] zijn, aangezien de feature alle fases van het ontwikkelproces doorloopt van klantcontact tot systeemtest, en daarnaast zullen alle noodzakelijke componenten [componentoverschrijdend] aangepast moeten worden om in de nieuwe feature te voorzien.

Het ideale featureteam kent de volgende eigenschappen:

  • Lange levensduur – het team blijft lang genoeg bij elkaar om steeds beter te kunnen presteren.
  • Functieoverschrijdend en componentoverschrijdend.
  • Werkt op dezelfde locatie.
  • Werken gezamenlijk aan de oplevering van klantgerichte functionaliteit.
  • Bestaat uit “generaliserende specialisten”.
  • Bestaat uit 7 +/- 2 mensen.

Hoe stel ik dan een geweldig team samen?

Het samenstellen van teams is vooral gebaseerd op het zoeken van gekwalificeerde mensen. Wie er in komen wordt bepaald door beschikbaarheid. Buiten de specifieke competenties die nodig zijn om het product op te leveren, zijn er ook alternatieve eigenschappen op basis waarvan het team samengesteld kan worden:

  • Het niveau van deskundigheid;
  • De teamrollen van Belbin kunnen meegenomen worden als afweging;
  • Kijk goed naar de werkstijl die het beste past binnen de omgeving.

Deskundigheid

Onafhankelijk van andere afwegingen, is het niveau van deskundigheid, dat nodig is om binnen de gestelde tijd en budget een werkend product op te leveren, medebepalend of iemand geschikt is om toegevoegd te worden aan het team. De voorkeur gaat uit naar de generaliserende specialist. Een generaliserende specialist is iemand die een aantal specialismen kent. Hij is actief op zoek is naar het opdoen van nieuwe kennis en vaardigheden, zowel binnen de eigen expertise als daarbuiten. Dit kan betrekking hebben op technische kennis en vaardigheden, maar ook op kennis van het domein waarbinnen de software ontwikkelt wordt. Uiteraard heeft iedereen zijn eigen kerncompetenties en specialiteiten. Het is belangrijk dat iemand openstaat om bij te leren en te assisteren bij werkzaamheden in minder vertrouwde gebieden. Dit kan nodig zijn om het werk gedaan te krijgen en bevordert de samenwerking tussen de teamleden. Denk bijvoorbeeld aan een analist die helpt bij het maken van geautomatiseerde testen.

Teamrollen

Meredith Belbin deed jarenland onderzoek samen met een groep wetenschappers naar de effectiviteit van managementteams. Naarmate het onderzoek vorderde kon Belbin steeds beter voorspellen welk team een managementgame zou gaan winnen. Hij kon de uitkomst van de games beïnvloeden door bij de samenstelling van de teams te kijken naar de teamrollen. Belbin definieert een team rol als de kenmerkende manier waarop iemand zich gedraagt, zijn bijdrage levert en met anderen omgaat. Alle leden dragen bij aan het functioneren van het team door de eigenschappen die ze meebrengen. Een aantal voorbeelden van de Belbin teamrollen zijn:

  • De Bedrijfsman is behouden, plichtgetrouw en fungeert door zijn praktische instelling als de organisator van het team. Hij zet gemakkelijk plannen en ideeën om in uitvoerbare taken.
  • De Brononderzoeker is de enthousiaste, extraverte netwerker van het team. Hij is avontuurlijk en ruimdenkend en altijd op zoek naar nieuwe ideeën en interessante contacten.
  • De Plant is de creatieve denker van het team, introvert en heeft veel verbeelding en energie. Een vrije geest die ruimte nodig heeft om te kunnen fantaseren en daardoor met originele invallen en oplossingen komt.
  • De Monitor is verstandig, bedachtzaam en kritisch. De analyticus van het team. De Monitor kan lang wikken en wegen, zal alle voors en tegens in kaart willen brengen, maar zijn oordeel is zelden onjuist.
  • De Vormer is extravert en dynamisch, gepassioneerd en wilskrachtig. Hij heeft een sterke drang om te presteren, zoekt de uitdaging en weet mensen in beweging te krijgen. Hij kan ook driftig reageren, snel geëmotioneerd en ongedurig zijn.
  • De Voorzitter is de natuurlijke coördinator van het team, die de procedures aangeeft, bedoelingen verheldert en samenvat wat iedereen wil. Hij heeft een neus voor het talent van anderen.
  • De Zorgdrager bezit het talent om voortdurend aan te voelen wat er fout en mis kan gaan. Dit leidt tot veel aandacht voor details, en een hang naar perfectionisme. Hij bewaakt de kwaliteit en de veiligheid, maar kan wel eens overbezorgd zijn en moeilijk iets aan een ander overlaten.
  • De Groepswerker is behulpzaam, attent en sterk gericht op het creëren van sfeer en een gevoel van saamhorigheid. De Groepswerker zoekt evenwicht en harmonie, maar heeft moeite met conflicten en kan in kritieke momenten moeilijk een beslissing nemen.
  • De Specialist is de toegewijde vakman, de stille eenling, die zich in een team eigenlijk niet thuis voelt. Hij weet vaak heel veel van heel weinig en kan een deskundige bijdrage leveren op een bijzonder gebied. Hij waagt zich niet gauw en niet graag buiten zijn specifieke vakgebied.

De teamrollen zijn te bepalen door een persoonlijkheidstest af te nemen, ook wel de Belbin Self-Perception Inventory (SPI) of Belbin Team Role Inventory (BTRSPI) genoemd. De test bestaat vooral uit het vaststellen van hoe een individu zich gedraagt binnen een team. Een voorbeeld van de test is te vinden op: Belbin Self-Perception Inventory en er zijn diverse bronnen te vinden op de site van Belbin.

Vaak is iedereen wel in staat om verschillende rollen op zich te nemen, maar iedereen heeft sterke voorkeuren voor een bepaalde rol. Volgens Belbin moet een effectief team, in samenstelling een goede balans hebben tussen de negen klassieke teamrollen. Hiermee creëer je een bepaalde heterogeniteit binnen het team. Heterogeniteit bevordert creativiteit. In een eerder Whitebook geef ik nog een ander recept voor creativiteit. Creativiteit zorgt voor probleemoplossend vermogen, er zijn mensen in het team die problemen op verschillende manieren aanpakken. Zodra de verschillende persoonlijkheden elkaars vaardigheden en inbreng kunnen waarderen zullen ze als team gaan opereren.

Dilbert
Bron: Dilbert

Werkstijl

Net als de verschillende teamrollen kunnen we ook verschillende werkstijlen onderscheiden. De werkstijlen zijn gebaseerd op de leerstijlen van David Kolb. Ook hier geldt dat een goede balans in de verschillende werkstijlen de productiviteit van het team ten goede komt.

  • Dromers zijn goed in het verzinnen van alternatieven.
  • Denkers kunnen bepaalde keuzes goed logisch verantwoorden.
  • Beslissers weten vaak snel of iets in de praktijk werkt of niet.   
  • Doeners proberen alles direct uit. Ze voeren de ideeën van anderen uit.

Net als de teamrollen van Belbin zijn ook de leerstijlen te ontdekken aan de hand van een test. Door het invullen van een vragenlijst kan achterhaald worden naar welke leerstijl de voorkeur uitgaat. Voor een voorbeeld van deze tests zie de Leerstijl test van Kolb en Juch en de Leerstijlen test van Kolb.

Afhankelijk van het project kun je de voorkeur geven aan bepaalde werkstijlen. Wanneer de voorkeur van de werkstijl overeenkomst met de kenmerken van de activiteiten of de omgeving zal iemand effectiever leren en van daaruit ook beter kunnen functioneren.

Conclusie

Kijk goed naar de verschillende modellen rond teamsamenstelling en ga niet alleen op zoek naar mensen met een specifieke competentie. Zorg dat alle benodigde disciplines aanwezig zijn, waarbij de juiste balans in technische deskundigheid en domeinkennis aanwezig is. Zorg voor diversiteit in het team, denk daarbij vooral aan de teamrollen en de verschillende werkstijlen, maar diversiteit zou ook een verschil in geslacht, ras of cultuur kunnen betekenen. Blijf pragmatisch en scherp. Kijk ook eens naar de volgende presentatie van Tom Wujec waarin hij ingaat op hoe verschillende teams het marshmallow probleem oplossen:

Het samenstellen van een team is nooit volgens een vast stramien in te vullen. Een mogelijkheid is om te beginnen met het gefaseerd aannemen van mensen. Haal niet het gehele team in één keer binnen. Kijk hoe het team zich ontwikkelt, wat kunnen ze wel en wat niet, wat zijn de sterke en zwakke punten. Op basis hiervan kun je steeds nieuwe mensen selecteren en het team samenstellen. In een volgend Whitebook zal ik verder ingaan op wat het team na de samenstelling nodig heeft om een geweldig team te worden en te blijven.

Quote: Talent wins games, but teamwork and intelligence wins championships
Michael Jordan

Waardering:
 

Reacties

Nieuwe reactie inzenden

De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.

Meer informatie over formaatmogelijkheden

CAPTCHA
Deze vraag is om te testen of u een persoon bent en om spam te voorkomen
Image CAPTCHA
Enter the characters shown in the image.